تنگه ي سازبن در بخش شيروان از توابع شهرستان شیروان چرداول

شهرستان شيروان چرداول در شمال شرقي ايلام و در فاصله 737 كيلومتري تهران واقع شده است . این شهرستان با جمعیتی حدود ۷۳۹۷۳ نفر در شمال شرق استان ایلام و در دامنه ي جنوبي رشته كوه های زاگرس قرار دارد . اين شهرستان دارای آب و هواي معتدل كوهستاني می باشد .

 ورودی تنگه ؛ بهار ۱۳۹۰

شیروان یکی از حاصلخیزترین مناطق استان ایلام است . از عواملی که به حاصلخیزی این منطقه کمک کرده عبور رود سیمره از این منطقه ‌است که در تمام فصل هاي سال دارای آب فراوانی است . این منطقه در فصل بهار به یکی از زیباترین مناطق استان تبدیل می‌شود .

این منطقه از دو ناحیه ي كوهستاني و دشت نسبتاٌ هموار تشكيل شده است . در بخش كوهستانی ، انبوه درختان بلوط و بادام كوهي ، بنه(ون) ، كيكم ، ارجن و گون و ... ديده مي شوند .

 نمایی زیبا از بالادست تنگه ؛ بهار ۱۳۹۰

پوشش گياهان شهرستان شيروان چرداول به صورت غالب ، پوشش گياهي زاگرس است كه شامل پوشش گياهي نيمه جنگلي و مرتعي مي شود و در مناطق مشجر داراي عناصر زير است : بلوط غرب (Quelcas bruntil ) ، كيكم (Acermanspessul ) ، بادام هاي خودرو (Amygdalus spp ) ، گلابي هاي خودرو (Pyru spp ) ، زالزالك (Crutaejus ) .

در اين شهرستان نيز مانند ساير نقاط استان ايلام ، جنگل انبوه و فشرده ديده نمي شود و درختان آن به طور پراكنده در نواحي مختلف واقع شده اند و در نواحي كوهستاني و زمين هايي كه داراي شيب هستند ، پارك لندها را به عنوان پوشش گياهي غالب در اين شهرستان به وجود آورده اند . پوشش گياهي در نواحي غيرمشجر شهرستان ، گون زارها را به وجود آورده اند كه اين بخش نيز مانند پارك لندها به عنوان پوشش غالب و حتي تنها پوشش گياهي اين شهرستان محسوب مي شوند .

موقعیت تنگه ی سازبن :

 نمایی دیگر از زیبایی های تنگه ی سازبن ؛ بهار ۱۳۹۰

تنگه ی سازبن در شمال روستای ورگچ واقع شده است . روستای ورگچ از توابع بخش شیروان است . شهرستان شیران چرداول از دو بخش مجزای شیروان و چرداول تشکیل شده است .  دو بخش شیروان و چرداول به وسیله ی  کوه لنه Leneh و چرمین Charmin از هم جدا شده اند . در ضمن دو کوه لنه Leneh و چرمین charmin  بر اثر تنگه ی شمشال (شمشه) از هم جدا شده اند .

معرفی تنگه سازبن(saze ben) :

 نماییی کلی از تنگه ی سازبن ؛ مرز بین استان ایلام و لرستان ؛ بهار ۱۳۹۰

 واژه ی سازبن یک واژه ی کوردی است که بر اين تنگه نهاده اند . سازبن تشکیل شده از دو بخش [ساز + بن] است . واژه ی ساز همان ساز محلی است که به شکل قیف است و واژه ی بن (با کسره خوانده مي شود) به معنی انتها و ته است .

پس اين تنگه را بدان جهت سازبن مي گویند چون از بالادست تا انتهاي آن در جهت مسیر جریان آب رود به شکل ساز است ؛ یعنی هرچه از انتهای تنگه در مسیر جریان حرکت کنیم پهن تر مي شود . نکته ی جالب اينجاست که با وجود اين که استان ایلام در همسایگی استان لرستان است ؛ رود سیمره مرز اين دو استان است . یعنی وقتی بر خلاف جریان آب با قایق به سمت بالادست تنگه حرکت کنید کوه های سمت راست متعلق به خاك لرستان و سمت چپ متعلق به استان ایلام است .

 قایق سواری در تنگه ؛ سمت  راست رود سیمره خاک استان ایلام است و سمت چپ لرستان

تنگه ي سازبن این زیبای گمشده در منطقه ی  شیروان به جرآت یکی از نقاط بسیار زیبا و بکر استان ایلام است که با طبیعت بدیع و دل انگیزش چشم هر گردشگری را مجذوب زیبایی اش می کند . تنگه ي توریستی سازبن اگر امکاناتی هچون قایق تفریحی موتوری و محل اسکان گردشگران داشته باشد مي تواند يك منبع توريستي مهم در استان باشد ؛ البته هم اکنون به یکی از نقاط پربازدید در ایام نوروز تبدیل شده است .

 زیبایی های بی مانند تنگه ی سازبن ؛ روستای ورگچ در بخش شیروان ؛ بهار ۱۳۹۰

وجودديوارها و باورهايي از عهد باستان بر ديوارهاي تنگه و عرض رودخانه در دل كوه جذابيت ويژه اي را ايجاد مي كند كه نگاه بيننده را به خود متحير مي سازد .

به جز راه های سخت گذر تنها راه ورود به تنگه استفاده از قایق است که بر زیبایی های این مکان بکر و دیدنی افزوده است .

در پایان از خانم محمدی و آقای بیگی و اداره ی میراث فرهنگی ایلام سپاسگزاری می کنم .

منابع :

1)     www.ilamtoday.com

2)     www.sirvan2011.persianblog.ir

3)     كرمي ، علي ، بازديدهاي ميداني و تحقيق هاي مربوط به شهرستان شيروان چرداول ، 1390