استان ایلام میزبان همیشگی گردوغبار عراق و سوریه و عربستان

... دوران ابتدایی بود که می خواندیم این ابر سیاه که می غرد و می بارد ، از کجا آمده است و به کجا می رود ولی اکنون باید به جای آن بخوانیم این گردوغبار ویرانگر که می آید و همه چیز را نابود می کند از کجا آمده است و به کجا می رود !

آری ... این سال ها (میانه ی دهه ی ۸۰ تاکنون) شاهد ورود گردوغبار از مرزهای غربی و جنوب غربی به کشور هستیم که گهگاهی به مرکز کشور و شمال غرب نیز سرایت می کند . در این بین استان محروم ایلام و زاگرس همیشه استوار به میزان زیاد آسیب دیده اند و می بینند !

استان ایلام به عنوان مرزبان غرب ایران توانسته است تا به امروز جانانه از این خاک نگهبانی کند و اکنون نیز ناچار است همچون فیلتری در برابر گردوغبار همسایگان عربی ایستادگی کند تا شاید آن هایی که شعار عدالت و تکنولوژی های آنچنانی و ... می دهند به خودشان بیایند و راه حلی برای این پدیده ی ویران کننده بیندیشند .

به گفته ی خبرگزاری مهر مردم استان ما باید دعا کنند که گردوغبار به تهران برسد تا شاید مسوولان کشور به فکر چاره بیفتند که البته تنها در حد یک تشکیل جلسه و چندتا شعار است و مصاحبه ی رسانه ای !

• باید بدانیم چرا در گذشته های دور عملیات مالچ پاشی در کشورها و مناطق مبدا این پدیده صورت می گرفت ولی اکنون نه ؟
• چرا تنها راه حل دولت ایران محدود شده به تشکیل یک جلسه و ...
• چرا تا زمانی که گردوغبار به تهران و مرکز کشور سرایت نکرده صدای کسی در نمی اید ؟
• تا کی باید به این منوال بگذرد ؟
• مردم استان ایلام به ویژه کودکان و سالمندان و البته افرادی که محل کار آن ها در فضای آزاد است با خطر  ابتلا به انواع بیماری های تنفسی و پوستی مواجه شده اند .
• محیط زیست زاگرس به سرعت درحال نابودی است و گردوغبار سبب بیماری درختان بلوط شده است .
• گردوغبار سبب بیماری محصولات کشاورزی و حتی نابودی باغ ها و کشت زارها شده است .
• از طرفی خشکسالی بیداد می کند و از سوی دیگر گردوغبار آن را حمایت می کند .
• از طبیعت استان ایلام تنها نامی مانده است و نشانی نیست !
• آبشارها خشکیدند ، چشمه ها کور شدند و جنگل ها آتش گرفتند ، پرنده ها کوچیدند و چرندگان رمیدند ، خزندگان خیز بردند به مکان های امن و طبیعتی برجای مانده است با هوای غباری و زمینی پر از زباله و دیگر آسمان پیدا نیست !

کاش یکی پیدا شود که پاسخ دهد :

1.  در کشوری که ادعای فن آوری های نوین و عدالت و ... می کنند ؛ چطور از پس مالچ پاشی نواحی منشا این آلودگی برنمی آیند ؟
2. با این که می دانیم منشا گردوغبار کشورهای عراش و سوریه و عربستان هستند ؛ چطور برای سایر مسایل تفاهم داریم ولی برای مالچ پاشی تفاهم نیست و بودجه کم است ؟

در پایان امیدوارم این همه شعار به ؛ به کار تبدیل شود !!

منبع :

۱) کرمی ، علی ، یاداشت های سال ۱۳۹۱

۲) عکس از خبرگزاری مهر

جنگل‌های بارانی

 جنگل‌هایی هستند که به واسطه ی مقدار زیاد بارش متمایز می‌شوند .

 طبق تعریف میزان کمینه ی بارش سالانه در یک جنگل بارانی بین ۱۷۵۰ نا ۲۰۰۰ میلی متر است .

رویکرد زیست محیطی :

در جنگل های بارانی (Rain Forest) بیشترین تنوع گیاهی و جانوری مشاهده می شود . این جنگل ها در مناطق گرمسیری از جمله آمریکای جنوبی و مرکزی ، آفریقا ، هندوستان ، سری لانکا ، ماداگاسکار و منطقه ی خاور دور قرار گرفته اند و بیشترین اکسیژن جو را تامین می کنند .  امروزه با تخریب بالای این جنگل ها روبرو هستیم که 4 دلیل عمده می توان برای آن در نظر گرفت ؛ نخست آن که ، کشاورزان جنگل های بارانی را آتش می زنند تا از زمین آن به عنوان مزرعه استفاده کنند . پس از کشت چند ساله در این مزارع ، خاک آن ضعیف می شود و قدرت باردهی را از دست می دهد . از همین رو کشاورزان به سراغ جنگل های دیگر می روند . دوم آن که برخی از کارخانه ها ، جنگل های بارانی را می سوزانند و آنها را تبدیل به مراتعی برای چرانیدن دام ها می کنند . اما این چراگاه ها دیری نمی پاید که مواد غذایی خود را از دست می دهند و از این رو کارخانه ها به سراغ جنگل های دیگری می روند . سومین مورد ؛ کارخانه های چوب بری و الوار سازی هستند . بزرگترین ضربه به جنگل های بارانی را همین کارخانه های می زنند زیرا آن ها درختان با چوب مرغوب و استحکام بالا را قطع می کنند حال آنکه سرعت رشد این درخت ها بسیار پایین است . چهارم آنکه هنگامی که یک درخت بزرگ در جنگل قطع می شود برای آن که بتوان آن را از جنگل خارج کرد بسیاری از درختان دیگر هم  از بین می روند . مشخصه های اساسی این جنگل های عبارتند از : انبوه گیاهان ، درجه حرارت بالا و بارش زیاد باران در طول سال .

جنگل های بارانی از بیشترین تنوع زیستی در اکوسیستم برخوردار هستند . اگرچه آنها مساحتی کمتر از 7 درصد سطح زمین را به خود اختصاص داده اند .  یک هکتار از جنگل های بارانی گرمسیری ، بیش از 600 نوع گیاه را شامل می شود . اما با هر درختی که توسط انسان ها قطع می شود توازن اکوسیستم به هم می خورد .  جانوران بسیاری آشیان خود را از دست می دهند و یا آسیب می بینند . اما اگر درختی به طور طبیعی بر زمین بیفتد بسیاری از جانوران فرصت ترک آشیان خود را خواهند داشت . در این حالت نور خورشید می تواند بر زیر سایبان بتابد و بنابراین گیاهان زیر سایبان مجال رشد می یابند . در جنگل های بارانی ، درجه حرارت و میزان بارش باران باید در حد بالایی باشد و در طول سال با یکدیگر متناسب باشند . جنگل هایی که چنین ویژگی هایی را دارا می باشند ، بر روی خط استوا در جنوب و آمریکای مرکزی ، آسیا ، آفریقا و استرالیا واقع شده اند .

بزرگترین جنگل های بارانی در جهان در جنوب آمریکا ، منطقه ی وسیع و پر از درخت حوزه ی رود آمازون در برزیل و کشورهای همسایه می باشد . مساحت این منطقه بیش از 3.5 میلیون کیلومتر مربع است ، که این میزان در حدود نیمی از کل جنگل های بارانی جهان را پوشش می دهد . در آسیا دو جنگل بارانی عظیم وجود دارد که یکی از آنها که از دیگری بزرگتر است در امتداد مجمه الجزایر مالایی قرار گرفته است که این منطقه جزایر بورنئو Borneo ، سوماترا Sumatra ، شبه جزیره مالایا و جمهوری فیلیپین را شامل می شود . از دیگر جنگل های بارانی مهم در آسیا می توان به جنگل هایی اشاره کرد که نخستین بار در گینه ی نو و استرالیای شمالی دیده شد . در آفریقا ، بیشتر جنگل های بارانی در امتداد کرانه ی آتلانتیک و حوزه ی رودخانه ی کونگو قرار گرفته اند . در نیم کره ی شمالی و جنوبی ، مناطق کوچکی از جنگل های بارانی معتدل دیده می شوند که در امتداد کرانه هایی با بارش و رطوبت بالا و زمستان های معتدل قرار گرفته اند . برای نمونه چنین جنگل های بارانی معتدلی در کرانه ی شمال غربی اقیانوس آرام ایالات متحده ی آمریکا و جنوب غربی کانادا می باشند . جنگل های بارانی عموما گرم و مرطوب هستند . میانگین دمای سالانه ی آن 25 درجه ی سانتیگراد است . دما در نزدیکی خط استوا در طول سال تفاوت اندکی می کند ، بنابراین دمای جنگل های بارانی تقریبا در طول سال یکسان می باشد . میانگین پایین ترین دما در حدود 18 درجه ی سانتی گراد است . جنگل های بارانی در مناطقی که دما تا صفر درجه ی سانتیگراد پایین می آید شکل نمی گیرد چراکه گیاهان بومی و حیوان ها با جنگل های تغییر ناپذیر تطابق نمی یابند . دما در جنگل های بارانی نه تنها به فاصله ی آن از خط استوا بستگی دارد بلکه تحت تاثیر ارتفاع نیز قرار می گیرد . با افزایش  ارتفاع ، دمای شبانه به شکلی محسوس افزایش می یابد . این تغییر و تنوع در دما بر اکولوژی جنگل تاثیر می گذارد . ریزش سالانه ی باران در جنگل های بارانی می تواند از 1.8 میلی متر تا 9.0 متر در نوسان باشد . آن چه که مشخصه ی یک جنگل بارانی واقعی است ، توزیع ریزش باران در طول سال است .

هیچ فصل خشکی در جنگل های بارانی وجود ندارد . در این جنگل ها هر ماه ، در حدود 100 میلیمتر باران می بارد . اگر زمانی جنگل های بارانی با دوره های خشکسالی روبرو شود این دوره ها معمولا کوتاه مدت و یا پیش بینی ناپذیر بوده اند . در بسیاری از اقلیم ها ، بخار آب باران به مناطق  دور می رود و به صورت باران در آن مناطق فرود می آید ، اما در جنگل های بارانی نزدیک به 50 درصد از بارش باران حاصل تبخیرهای محلی است . هوای مرطوب و گرمی که اطراف جنگل های بارانی را در بر گرفته است ، محیط زیست را تشکیل می دهد که مانع از خروج آب زیاد از آن منطقه می شود . آب باران  جنگل های بارانی به 3 شکل در می آید ؛ حجم زیادی از این آب توسط برگ ها و شاخه های درختان گرفته می شود . مقداری از آن از برگ ها و ساقه ی درختان به پایین فرو می ریزد و به زمین می رسد . اما درصد بالایی از این آب تبخیر می شود و به شکل قطرات ریزی در هوای مرطوب معلق می ماند . با وزش ملایم نسیم این قطرات ریز آب به طبقات بالاتر جو می روند و در آنجا سرد می شوند و ابرها را تشکیل می دهند . وقتی که مقدار قطرات وارد شده در جو به میزان مناسبی رسید فشرده و متراکم می شوند و به صورت قطرات باران بر زمین فرو می ریزند و این چرخه ادامه می یابد . برخلاف انبوه بیشه زارها که در جنگل های بارانی وجود دارد خاک این جنگل ها از نظر مواد مغذی و لازم که می باید توسط ریشه ی گیاهان جذب گردد ضعیف است . علت این کمبود مواد معدنی نیز آن است که مقدار زیادی از این املاح توسط باران های شدید جنگل های بارانی و دمای بالای آن ها از بین می رود . برای جبران ضعف خاک ، بسیاری از درختان گرمسیری مواد مغذی که در خاک موجود است جذب می کنند و در بافت های زنده شان نگهداری می کنند . برخلاف آنچه در جنگل های بارانی روی می دهد در جنگل های گرمسیری ، خاک های غنی جنگل های گرمسیری بهتر می توانند مواد مغذی را در خود ذخیره کنند و از این رو خاک غذای مورد نیاز درختان را برای آن ها فراهم می سازد . زمانی که عمر درختان جنگل های گرمسیری به پایان می رسد ، مواد غذایی از طریق تجزیه وارد خاک می شوند و خاک این جنگل مانند صندوقی مواد غذایی در خود حفظ می کند ، حال آنکه در جنگل های بارانی ، مواد خوراکی به سرعت توسط دیگر موجودات زنده جذب و مصرف می شوند . ساختار جنگل های بارانی به دلیل لایه های بی شمار گیاهی از سایر جنگل ها متمایز می گردد . سه لایه در جنگل های بارانی وجود دارد : لایه ی پایین ، لایه ی میانی  و لایه ی بالایی .

۱) فیضی ، محمد ، یاوران محیط زیست سیمره ؛ mohitzist-darehshahr.persianblog.ir

۲) کرمی ، علی ، مدیر وبلاگ ، عکس و ویرایش متن و اضافه کردن موارد ۸ تا ۱۰